 از وقتی که به یاد می آورم رابطه بجستان و گناباد شکرآب بوده این اوضاع در دوران انتخابات مجلس وخیم تر هم می شود. بعد از شهرستان شدن بجستان و افزایش جمعیت آن، سنگینی وزن آن در انتخابات نمایندگان مجلس بیشتر شده است. گناباد برای اینکه یکی از فرزندان خود را به مجلس بفرستد نیاز به آن دارد که عزم خود را جزم کند تا بتواند از پس نامزد بجستانی رقابت بربیاید. در دو دوره اخیر این رقابت بسیار جذاب شده است. بجستان در دوره هفتم پسر امام جمعه فقید خود را نماینده کرد و در همین دوره هم شهرستان شد ولی خیلی زود ماه عسل بجستان و نماینده اش تمام شد و مهدی زاده پرتجربه رقیب بجستانی خود را شکست داد و کرسی پارلمان را از آن خود کرد.
برگ برنده، تعصبات محلی انتخاب نماینده مجلس در بسیاری از حوزه ها مثل بجستان و گناباد درگیر فرقه بازی و تعصبات محلی است. ملاک رای دادن در این شرایط وابستگی قومی - قبیله ای است. مجلسی که حاصل جمع این نمایندگان باشد، از وظیفه اصلی خود ( نظارت و قانونگذاری) غافل خواهد ماند و خواهد شد آنچه که نباید بشود. وقتی نوبت استخدام و انتخاب دیگران می رسد همه نالانیم که رابطه جای ضابطه را گرفته و پارتی و رشوه حرف آخر را می زند ولی در زمانی که در مقام انتخاب قرار می گیریم، بر اسب تعصب سوار می شویم و از اینکه دیوار را بر سر مخالف مان خراب کنیم دریغ نمی کنیم. تا بوده در فصل انتخابات گرفتار احساس شده ایم و تصمیماتمان بیش از آنکه بوی عقل دهد بر مبنای احساس بوده است. اما چاره چیست؟
طرح جدید مجلس تمام حوزه های انتخاباتی مشکلی مثل همین مشکل را دارند. برای حل آن، در مجلس طرحی در حال تصویب است که ترتیب انتخابات را زیر و رو خواهد کرد. این طرح در کمیسیون مشترک رای آورده و به نظر می رسد در صحن علنی مجلس نیز نظر مثبت نمایندگان را بدست خواهد آورد. در صورت تصویب این طرح رقابت انتخاباتی در شهرهای کوچکی مثل بجستان و گناباد دگرگون خواهد شد. در این صورت تنها رای ساکنان بجستان و گناباد در انتخاب نماینده این حوزه موثر نخواهد بود، هر مشهدی یا نیشابوری و هر کس دیگری که در خراسان رضوی رای می دهد می تواند در انتخاب نماینده حوزه ما موثر باشد.
این طرح را برای اولین بار در جهان نمایندگان مجلس هشتم درانداخته اند! و تا به حال اجرای آن در کشوری سابقه نداشته است. برای آن مزایا و معایبی هم گفته اند اما اصل انتخاب نماینده چگونه خواهد بود. اگر خراسان رضوی در مجلس به عنوان مثال 15 کرسی داشته باشد، ما در بجستان می توانیم در برگه رای خود نه تنها نام نماینده بجستان را بلکه اسم نماینده منتخب خود در سایر حوزه ها مثل مشهد، سبزوار و... را نیز بنویسیم بدین ترتیب برگه رای ما در بجستان می تواند شامل 15 اسم باشد( چون مثلا خراسان 15 کرسی در مچلس دارد) اما برای حوزه انتخابیه بجستان و گناباد فقط یک اسم از میان کسانی که برای این حوزه نامزد شده اند انتخاب کنیم. این نوع رای گیری نظام حزبی را تقویت خواهد کرد چراکه اگر احزاب بتوانند آزادانه در انتخابات شرکت کنند خواهند توانست با ارائه لیستی برای تمام حوزه های استان، طرفداران خود را در انتخاب فرد صالح تر کمک کنند. بنابراین باز با فرض اجرای این قانون در فضایی که امکان حضور گسترده احزاب هست، شانس نامزدهای مستقل کم خواهد شد و همچنین به نظر می رسد که از تاثیر تعصبات قومی و محلی و شهری هم کاسته شود. در چنین فضایی رای نامزدهای بجستانی و گنابادی به نفع نامزدی که در لیست یک حزب معتبر هست شکسته خواهد شد چراکه این فرد از رای طرفداران حزب خود در سایر شهرها نیز برخوردار خواهد بود. احتمالا با اجرای این ترتیبات باید برای شاخ کردن تنور تعصبات محلی مان دنبال بهانه دیگری باشیم.
نویسنده: امید عبدالهیان
ادامه متن ... |